Kategoriler
Güncel Sağlık Haberleri

Semaglutide: Obezite tedavisinde yenilik mi?

Son bir kaç haftadır basında yer alan ve çalışmaya katılanların ortalama 15 kg verdiği belirtilen semaglutide tedavisi haberi oldukça ilgi çekmiş durumda.

Öncelikle haberin kaynak gösterdiği tıbbi makalenin NEJM Dergisi’nde yer aldığını ve doğru olduğunu belirtelim. Merak edenler için de makalenin ön kapağını sayfanın sonuna ekliyorum.

Dünyanın dört bir tarafında bu tarzda çalışmalar yapılmakta ve obezite tedavisinde iğne tedavileri yeni seçenek olarak her geçen gün gündeme daha sık gelmekte.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus ise bu tarz tedavilerin obezite alanında özelleşmiş doktorlar ve merkezler tarafından tüm gerekli kontroller yapılarak uygulanması.

Öncelikle tedaviyi kullananların ortalama 15 kg vermesinin vurgulandığı ve BBC Türkçe servisinde yer alan haber metnini sizlerle paylaşalım:

Semaglutide: Obezite tedavisinde ‘yeni bir dönem’ başlatabileceği söylenen ilaç

Yaklaşık iki bin kişiyle yapılan uluslararası bir çalışmada, iştahı bastıran “semaglutide” adlı bir ilaç, bazı kişilerin vücut ağırlığının beşte biri kadar kilo vermesini sağladı.

15 aylık denemeler sırasında gönüllülere haftada bir semaglutide iğnesi yapıldı. Bu kişilere beslenme ve spor konusunda tavsiyeler de verildi.

Bu süre sonunda çalışmaya katılanların ortalama 15’er kilo verdikleri görüldü.

Bilim insanlarına göre uzmanlar, ilacın obeziteyle mücadele yeni bir dönem başlatabileceğini söyledi.

İngiltere’nin Kent bölgesinden çalışmaya katılan Jan adlı bir kişi, deneme sırasında 28 kilo verdi.

Bunun, vücut ağırlığının beşte birinden fazla olduğunu söyleyen Jan, “İlaç hayatımı ve yeme konusundaki yaklaşımımı tamamen değiştirdi. Önceden diyet zor geliyordu, ama ilaçla durum değişti, çünkü daha az açlık hissediyordum” dedi.

Ancak çalışmadan sonra iştahını geri kazanan Jan, yeniden kilo almaya başladı.

Jan, “Denemeler sırasında çaba harcamadan kilo verdim. Ama şimdi yeme konusunda kendimle sürekli bir mücadele halindeyim” diye konuştu.

Semaglutide, Tip 2 diyabet için verilen bir ilaç. Fakat çalışmada daha yüksek dozlar kullanıldı.

Semaglutide: ‘İştahı bastırıyor, hormonu taklit ediyor’

İlaç, iştahı bastırıyor ve yemek yedikten sonra salgılanan GLP1 hormonunu taklit ediyor.

Sonuçları New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan araştırma kapsamında bir gruba semaglutide bir gruba da plasebo iğnesi yapıldı.

İki gruba da yaşam tarzları konusunda tavsiyeler verildi.

Ortalama 15 kilo

Çalışma sonunda gerçek iğne yapılanlar ortalama 15 kilo, diğer gruptakiler ise 2,6 kilo verdi.

Gönüllülerin yüzde 32’si vücut ağırlıklarının beşte biri kadar kilo verdi. Plasebo grubunda bu seviyeye ulaşanların oranı yüzde 2’nin altında kaldı.

Çalışmanın İngiltere ayağında yer alan araştırmacılarından biri olan UCL öğretim üyesi Prof. Rachel Batterham, BBC’ye açıklamasında “Bu, verilen kilo miktarı açısından her şeyi değiştiren bir şey. 20 yıldır obezite araştırmaları yapıyorum. Şimdiye kadar bariatrik cerrahi dışında bu kadar etkili olan bir tedavi görmedik” dedi.

Prof. Batterham, kilo vermenin kalp hastalıkları diyabet ve ağır Covid-19 riskini azaltacağını belirtti.

Yan etkileri

İlacın mide bulantısı, ishal, kusma ve kabızlık gibi yan etkileri var. Bu ilaçla kilo kaybının uzun vadede sürdürülebilir olduğunu görmeye yönelik beş yıllık bir çalışma yürütülüyor.

Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Stephen O’Rahilly de “Bu ilaçla verilen kilo miktarı tüm lisanlı obezite ilaçlarınınkinden daha fazla. Bu, gelecekte semaglutide ile elde edilen seviyenin daha az yan etkiyle ulaşılabileceği obezite ilaçlarının geliştirilmesinde yeni bir dönem başlatabilir” dedi.

Aston Tıp Fakültesi’nde diyetisyen Dr. Duane Mellor ise şunları söyledi:

“İnsanların kilo vermesine yardımcı olacak potansiyel seçeneklerimizin olması güzel. Ama kilo vermenin yaşam tarzı değişikliği gerektirdiğini kabul etmeliyiz. Herhangi bir ilacın, ya da yaşam tarzı değişikliğin potansiyel riskleri ve yan etkileri olabilir. Bu nedenle kilo vermeye çalışmadan önce sağlık uzmanlarına danışmalısınız.

Habere Kaynak Olan Makale:

semaglutide

Obezitede diğer güncel tedavi seçenekleri neler? 

Obezite oluşmadan korunma büyük önem taşımaktadır. Obeziteden korunma, çocukluk çağında başlamalıdır. Çocuk ve adolesan döneminde oluşan obezite, yetişkinlik dönemi obezitesi için zemin hazırlamaktadır.

Bu nedenle aile, okul ve çevre yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivite konularında bilgilendirilmelidir. Obezite tedavisi, bireyin kararlılığı ve etkin olarak katılımını gerektiren, tedavisi zorunlu, uzun ve süreklilik arz eden bir süreçtir. Obezitenin etiyolojisinde pek çok faktörün etkili olması, bu hastalığın önlenmesi ve tedavisini son derece güç ve karmaşık hale getirmektedir. Bu nedenle obezite tedavisinde hekim, diyetisyen, psikolog, fizyoterapistten oluşan bir ekip gerekmektedir.

Obezite tedavisinde amaç, gerçekçi bir vücut ağırlığı kaybı hedeflenerek, obeziteye ilişkin morbidite ve mortalite risklerini azaltmak, bireye yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmak ve yaşam kalitesini yükseltmektir.  Vücut ağırlığının 6 aylık dönemde %10 azalması, obezitenin yol açtığı sağlık sorunlarının önlenmesinde önemli yarar sağlamaktadır.

Obezite tedavisinde kullanılan yöntemler 5 grup altında toplanmaktadır. Bu yöntemler;

Obezitede Tedavi Seçenekleri

Tıbbi beslenme (diyet) tedavisi

Obezitenin tedavisinde tıbbi beslenme tedavisi anahtar rol oynamaktadır. Obezitede beslenme tedavisi ile:

Vücut ağırlığının, boya göre olması gereken (BKİ= 18.5 – 24.9 kg/m2) düzeye indirilmesi hedeflenmelidir. Tıbbi beslenme (diyet) tedavisinin bireye özgü olduğu unutulmamalıdır. Başlangıçta belirlenen hedefler, bireyin olması gereken ideal ağırlığı olabildiği gibi, ideal ağırlığının biraz üzerinde de olabilir.

Uygulanacak zayıflama diyetleri yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri ile uyumlu olmalıdır. Amaç, bireye doğru beslenme alışkanlığı kazandırılması ve bu alışkanlığını sürdürmesidir.

Vücut ağırlığı boya göre olması gereken (BKİ= 18.5 – 24.9 kg/m2) düzeye geldiğinde tekrar ağırlık kazanımı önlenmeli ve kaybedilen ağırlık korunmalıdır.

Egzersiz tedavisi

Egzersiz tedavisinin ağırlık kaybını sağlamadaki etkisi halen tartışmalı olsa da, fiziksel aktivitenin yağ dokusu ve karın bölgesindeki yağlanmayı azalttığı, diyet yapıldığında görülebilen kas kütle kayıplarını önlediği kesin olarak kabul edilmektedir.

Egzersiz ile, tıbbi beslenme tedavisini destekleyici nitelikte bireylerin ağırlık kazanımları engellenebilmekte, zayıflama ve tekrar ağırlık kazanmanın önlenmesi sağlanmaktadır.

Yetişkinlerin her gün ortalama 30 dakika orta şiddette egzersiz yapması önerilmektedir. Bu düzey bir aktivite günlük 840kj (200kkal) enerji tüketimini sağlar. Obez kişilerde her gün fiziksel olarak aktif olmak amaçlanmaktadır. Enerji harcaması kişinin vücut ağırlığı ve aktivite şiddetine göre değişir.

Bu tedavinin temel ilkeleri aşağıda belirtilmiştir :

Egzersizin Türü  ; Yürüyüş, Günlük Yaşam Aktivitelerinde Artış, Direnç Egzersizleri

Egzersizin Sıklığı; Her gün veya en az 5 gün/hafta

Egzersizin Süresi; 40-60 dk/günde 1 kez, 20-30 dk/günde 2 kez

Egzersizin Şiddeti; Maksimal Oksijen Tüketiminin % 50-70’i

Obez bireyde, egzersiz programının uygulanmasında dikkat edilmesi gereken en önemli konular, enerji harcamasını artırırken yaralanma riskinin en düşük düzeyde tutulmasıdır. Önerilen egzersiz programı, bireye özgü olmalı, eğlenceli, uygulanabilir ve bireyin günlük yaşam alışkanlıkları ile uyumlu olmalıdır. 

Davranış değişikliği tedavisi

Vücut ağırlığının denetiminde davranış değişikliği tedavisi, fazla ağırlık kazanımına neden olan yemek yeme ve fiziksel aktivite ile ilgili olumsuz davranışları olumlu yönde değiştirmeyi veya azaltmayı, olumlu davranışları ise pekiştirerek yaşam biçimi haline gelmesini amaçlayan bir tedavi şeklidir. Davranış değişikliği tedavisinin basamakları:

Kendi kendini gözlemleme

Uyaran kontrolü

Alternatif davranış geliştirme

Pekiştirme, kendi kendini ödüllendirme

Bilişsel yeniden yapılandırma

Sosyal destek

Farmakolojik tedavi

Obezite tedavisinde kullanılacak ilaçlar hafif ve orta derecede ağırlık fazlalığı olan bireyler için uygun değildir. Kullanılan ilaçların, sağlık yönünden güvenirliliğinin saptanmış olması, obeziteye neden olan etiyolojiye uygun bir etki göstermesi, kısa ve uzun dönemde önemli yan etkisinin olmaması ve bağımlılık yapmaması ve bu tür ilaçların mutlaka hekim tavsiyesi ve kontrolünde kullanılması gerekliliği büyük önem taşımaktadır. 

Obezite tedavisinin başarılı olması için hastanın ilaç tedavisinin yanı sıra tıbbi beslenme tedavisi ve egzersiz tedavisini sürdürmeyi kabul etmesi ve düzenli olarak kontrollere gelmesi gerekmektedir.

Cerrahi tedavi

Obezitede cerrahi yaklaşım temelde ikiye ayrılır. Besinlerle alınan enerjinin azaltılmasına yönelik bariyatrik cerrahide hedef, besinlerin gastrointestinal sistemde emilimlerini azaltmaktır. Bu amaçla bypass, gastroplasti, gastrik bantlama, gastrik balon vb. yöntemleri kullanılır. Rekonstrüktif cerrahide ise amaç; vücudun çeşitli bölgelerinde lokalize olmuş mevcut yağ dokularının uzaklaştırılmasıdır. Bu tedavi estetik ağırlıklıdır ve eğer hasta obezite tedavisinin gereklerini yerine getirmezse yağ birikimi tekrar gerçekleşmektedir.

Kaynak: TEMD Kılavuzu – Obezitede Tedavi

Kaynaklar:

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2032183

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55980868

Derleyen:

Uzm. Dr. Özgür Niflioğlu

İç Hastalıkları ve Fitoterapi Uzmanı

Obezite Atölyesi Kurucusu

“Semaglutide: Obezite tedavisinde yenilik mi?” için bir yanıt

Sayin özgür bey,bilgilendirmeniz için teşekkürler, ailece sağlıklı ve mutlu günler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir